• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/groups/547519185411609/
  • https://twitter.com/Karakocan_org
             

Süleyman ilbay

10 Haziran 1915 günü otoriterler şehrin varlıklı aile reislerini tutukladılar.Bunlar 1.200 kişiden oluşan birinci sürgün kafilesine entegre edildiler.11 Haziran'da güneybatıya doğru yola çıkarıldılar.13 Haziran'da bu grup Tepe'ye (bugünkü Karakoçan'a) yakın Deli Mizi (Dilımili) köyüne ulaştı.Palu yolu üzerinde bu mevkide Kiğı Ermenileri piskoposu Keğam Tevekliyan ve diğer önde gelenler Sımpat Muşeğyan, Antranik Yeseyan,Ağaser Efendi (Ermeni okullarının müdürü) , Hovhannes Boğosyan,Hovagim ve Hagop Havahannesyan, Diran, Armen Sırabyan,İsdepan Kürkciyan,Vahram Kotan,Yesayi Yesayiyan, Vahan ve Sarkis Dumanyan,Avedis ve Keğam Kaçperuni, Harutyun Oynoyan,Kevork Çögüryan, Senekerim Xarperttsi kafileden ayrılırlar.Kiğı kaymakamı, aynı zamanda tehcir komitesi başkanı olarak kafilenin bulunduğu yere gelmişti.Burada kaymakamla görüştürme bahanesiyle götürülenlerden ilk olarak Hagop Hovhannisyan işkenceye çekilir ve Hüsnü İsmail Çavuşzade Şakir tarafından kafasına kurşun sıkılarak öldürülür.Yepiskopos dahil kafileden ayırılmış seçkin kişiler ve Çan ile Çanaxçi köylerinden toplanmış gençler aynı şekilde katledilir .

Onların akıbetinden habersiz olan kafile ertesi sabah yola devam ettirilir.Palu Köprüsü'ne yaklaşınca erkekler kervandan ayrıldı ve Murat Nehri üzerinde katledildiler.Kalanlar ise soyulup soğana çevrildi.Sonraki günlerde getirilen diğer kafileler de aynı yerde benzer muameleye tabi tutuldu ve Kiğı'dan sürülen Ermenilerin yarısından fazlası burada imha edilmiş oldu.

Ağaser Hanım'ın tanıklığına göre çok sayıda kadın 'namusunu' koruma saikiyle Palu Köprüsü üzerinden kendini suya attı ve boğularak öldü.1.200 kişiyle yola çıkan ilk kafileden geriye 200-250 kişi ancak kalmıştı.Kolu kanadı kırılmış olan bu insanlar Palu'da kalmak için boşuna uğraştılar.25 günlük bitirici bir yolculukla aç ve sefil Harput'a ulaştılar.Buradan hayatta kalanlar Diyarbakır ve Halep'e doğru sevk edilirken Ağaser Hanım ve dört başka kadınla birlikte Harput'ta tutulur ve Ermeni çocuklarını Türk değerleriyle yetiştirmek üzere İttihatçılar tarafından kurulmuş olan Harput yetimhanesinde çalışmaya zorlanır.700 yatılı öğrenci orada Ermeni kadınların bakımına bırakılmıştır.Ancak çok geçmeden kaymakam buranın "düşman yetiştirme yurdu"na dönüşeceğini öne sürer ve kurumun kapatılmasını emreder.Ağaser Hanım'ın tanıklığına, bu kararı takiben çocuklar Malatya'ya sevk edilir ve orada Fırat Nehri'ne atılırlar.

Kiğı'dan ikinci kafile 11 Haziran'da hareket etti.Kazanın batı bölümündeki 15 köyden toplanmış 2 bin Ermeni Mehmetzade Hilmi yönetiminde 15 Haziran günü Palu civarındaki Dabalu denilen yere ulaştı.Bu kafile yol boyunca öncekinden de kötü taciz edilip soyulmuş ve sürgünler perişan edilmişti.Dabalu civarında çeteler kafile içindeki erkekleri ayırıp yine Palu Köprüsü'nde kıyıma uğrattılar.Sonra yöre halkını kafileden kalanların konakladığı yere saldılar.
Devam edecek

 Kaynak : Hovsep Hayreni 
Yukarı Fırat Ermenileri 1915 ve Dersim, Belge Yayınları



Paylaş |                                         Yorum Yaz - Arşiv   
933 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Anlık
Yarın
17° 31° 16°
AlışSatış
Dolar6.26276.2878
Euro7.37427.4038